Το περιβάλλον των πολύ χαμηλών ή μηδενικών  επιτοκίων όταν διαρκεί τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα είναι δεδομένο ότι θα προκαλέσει στρεβλώσεις στην οικονομία. Αυτές προέρχονται αρχικά απο την υπερβολική ροή χρήματος σε περιουσιακά στοιχεία η οποία ροή ΔΕΝ δικαιολογείται από τα θεμελιώδη της οικονομίας και του συγκεκριμένου περιουσιακού στοιχείου.

Τα μέτρα που έλαβαν οι Κεντρικές Τράπεζες απο την φούσκα των dotcoms το 2000 και κυρίως απο το 2009 για να σώσουν την παγκόσμια οικονομία απο την κατάρευση , έχουν αρχίσει να δημιουργούν φούσκες δλδ υπερτιμημένα περιουσιακά στοιχεία παντού. Μετοχές , Ομόλογα – κυρίως αυτά – και βέβαια ακίνητα.  Ο μηχανισμός είναι απλός: Οσοι διαθέτουν μετρητά αναζητούν καλύτερες αποδόσεις απο τις πολυ χαμηλές που προσφέρουν οι καταθετικοί λογαριασμοί και τα προιόντα σταθερού εισοδήματος , και στρέφονται αλλού. Ετσι σιγά σιγά όλες οι τιμές των  περιουσιακών  στοιχείων αυξάνουν.

Το τελευταίο σημείο ανησυχίας είναι πως και πάλι – μετά το 2008 – οι τιμές των ακινήτων αυξάνονται και σε μερικές χώρες όπως η Νέα Ζηλανδία και ο Καναδάς είναι ήδη φούσκα, με ότι αυτό συνεπάγεται όπως βλέπουμε και στο παρακάτω διάγραμμα απο σχετικό άρθρο στο Bloomberg.

Ηδη στην Ν.Ζηλανδία απαγορεύτηκαν οι αγορές ακινήτων απο ξένους σε μια προσπάθεια ελέγχου των τιμών που έχουν μεγάλη απόκλιση απο τα θεμελιώδη της τοπικής οικονομίας.

H εκ νέου διένεξη των ΗΠΑ με την Κίνα  στον Εμπορικό πόλεμο που έχει ανοίξει ο Τραμπ , αφού θεωρεί πως το έλλειμα στο εμπορικό ισοζύγιο μέ την Κίνα είναι η μέγιστη τροχοπέδη της Αμερικανικής οικονομίας, αναστάτωσε και πάλι τις αγορές και μείωσε την επιθυμία για ανάληψη ρίσκου. Η μεταβλητότητα αυξήθηκε απότομα απο τα πολύ χαμηλά επίπεδα που ήταν και μάζι με τεχνικά ζητήματα ( πολλοί traders εγκλωβίστηκαν με margin και funds αναγκάστηκαν να αντισταθμίσουν τα χαρτοφυλακιά τους) , δημιούργησαν έναν μικρό πανικό στις αγορές .

Η αγορά στις ΗΠΑ είχε υπερθερμανθεί είναι αλήθεια ή ήταν υπεραγαρασμένη σε τεχνικούς  όρους και η πτώση βοηθάει στο να “αποθερμανθεί”. Με δεδομένο πως η Fed δεν θα αυξήσει τα επιτόκια , αλλά πιθανόν να τα μειώσει προς το τέλος του χρόνου ή αρχές του επόμενου, την οικονομία να πηγαίνει πολύ καλά στις ΗΠΑ , ο εμπορικός πόλεμος θα λήξει με αμοιβαίες υποχωρήσει καθώς έχουν πολλά να χάσουν και οι 2 πλευρές αν “τραβήξουν το σχοινι” παρα να κερδίσουν. Η οικονομία της Κίνας δε είναι σε κομβικό σημείο και το λιγότερο που χρειάζεται είναι μια εμπορεική διαμάχη με τις ΗΠΑ.

Η ΕΕ εμφανίζει τα πρώτα σημάδια οικονομικής στασιμότητας και η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε νέα πιστωτική επέκταση , καθώς ο μεγάλος ασθενής είναι η ατμομηχανή της και ο κυριώτερος πολέμιος των QE, η Γερμανία. Αν δε συνυπολογισθεί και το προσφυγικό στην ΕΕ, οι ευρωεκλογές , και η άνοδος των πολιτικών τύπου Τράμπ, μια κίνηση λάθος απο ΗΠΑ και Κίνα θα αρκούσε για να δούμε ένα σοβαρό sell off στις παγκόσμιες αγορές. Κάτι τετοιο θα είχε πολυ σοβαρές επιπτώσεις ΚΑΙ στις τράπεζες που είναι φορτωμένες με ομόλογα, μετοχές και ακίνητα , και τις αγορές ακινήτων που ειδικά σε μερικές χώρες και περιοχές πχ Λονδίνο είναι σε επίπεδα φούσκας, αλλά και τις ροές κεφαλαίων προς τις υπερχρεωμένες χώρες όπως η Ιταλία και η Ελλάδα. Να μην λησμονηθεί πως οι αναδυόμενες οικονομίες έχουν πληγεί απο την άνοδο των παραεμβατικών επιτοκίων δολαρίου και την πολιτική της Fed , με την Τουρκία να είναι το πιό σοβαρό πρόβλημα. Ομως οι τράπεζες της ΕΕ έχουν μεγάλη έκθεση στην Τουρκία και ένα ντόμινο δεν είναι απίθανο αν η κατάσταση δεν ελεγχθεί.

Σε ένα περιβάλλον λοιπόν με ανάλογα ρίσκα και μεταβλητές , πολύ δύσκολα ΗΠΑ και Κίνα δεν θα έρθουν σε συμφωνία, κάτι που καθιστά την παρούσα πτώση ΕΥΚΑΙΡΙΑ επιλεκτικών αγορών.

Δρ.Π.Δάντης